National Health Security Office (NHSO)
  • แสดงผลพื้นหลังสีดำตัวหนังสือสีขาว 
  • แสดงผลสีแบบปกติ 
  • แสดงผลพื้นหลังสีดำตัวหนังสือสีเหลือง 
  • larger 
  • default 
  • smaller 
  • เปลี่ยนการแสดงผล

    สำหรับผู้พิการ

 

คู่มือผู้ใช้สิทธิหลักประกันสุขภาพ

บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค (P&P)

บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค (P&P) เป็นสิทธิประโยชน์เดียวในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติที่จัดให้กับประชาชนไทยทุกสิทธิ เป็นบริการสาธารณสุขที่ให้โดยตรงแก่บุคคลครอบครัวหรือกลุ่มบุคคล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ อัตราป่วย/อัตราตายที่เป็นภาระโรคของประเทศและส่งเสริมสุขภาพแม่และเด็ก บรรลุเป้าประสงค์ที่ต้องการให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีและลดค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของครัวเรือน

การสร้างเสริมสุขภาพ หมายความว่า บริการหรือกิจกรรมที่ให้โดยตรงแก่บุคคลครอบครัวหรือกลุ่มบุคคล เพื่อสร้างเสริมความตระหนักและขีดความสามารถของบุคคลในการดูแลสุขภาพของตนเอง

การป้องกันโรค หมายความว่า บริการหรือกิจกรรมทางการแพทย์และสาธารณสุขที่ให้โดยตรงแก่บุคคล ครอบครัวหรือกลุ่มบุคคล เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโรค

การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค มีขอบเขตดังนี้

  1. การตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาภาวะเสี่ยงต่อการเสียสุขภาพและศักยภาพที่เอื้ออำนวยต่อการสร้างเสริมสุขภาพ
  2. การสร้างเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การให้คำปรึกษาแนะนำ การให้ความรู้และการสาธิตเพื่อสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค
  3. การสร้างเสริมภูมิคุ้มกัน การใช้ยา และการทำหัตถการเพื่อสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค

ทั้งนี้ไม่รวมถึงการเฝ้าระวัง และการป้องกันไม่ให้ผู้ที่ป่วยมีอาการแทรกซ้อนหรือการชะลอความรุนแรงของการป่วย โดยให้ถือว่าบริการดังกล่าวเป็นกิจกรรมด้านการรักษาพยาบาล

เป้าหมาย

ประชาชนไทยทุกสิทธิ ได้แก่ ผู้มีสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ผู้มีสิทธิประกันสังคม ผู้มีสิทธิสวัสดิการข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ/เจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และสิทธิอื่นๆ ย่อมมีสิทธิเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคตามประเภทและขอบเขตบริการสาธารณสุข ฉบับที่ 10 ของประชาชนแต่ละกลุ่มวัย

รายการหรือกิจกรรมบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค (สิทธิประโยชน์) ที่ประชาชนทุกสิทธิจะได้รับ แยกตามกลุ่มวัยเป็น 5 กลุ่ม ประกอบด้วย กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ กลุ่มเด็กเล็กอายุ ๐ - ๕ ปี กลุ่มเด็กโตและวัยรุ่นอายุ ๖ - ๒๔ ปี กลุ่มผู้ใหญ่อายุ ๒๕ - ๕๙ ปี และกลุ่มผู้สูงอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป ทั้งนี้การจัดบริการตามรายการหรือกิจกรรมบริการ หน่วยบริการจะดำเนินการตามแนวทางหรือแนวเวชปฏิบัติ และมาตรฐานบริการที่กำหนดโดยกรมวิชาการของกระทรวงสาธารณสุขหรือราชวิทยาลัยหรือสมาคมวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง โดยมีรายละเอียดดังนี้

๑. กลุ่มหญิงตั้งครรภ์

ลำดับ บริการที่ได้รับ กิจกรรมสำคัญที่จะได้รับ กลุ่มเป้าหมาย ความถี่ หมายเหตุ
บริการฝากครรภ์คุณภาพ - บริการฝากครรภ์คุณภาพตาม แนวทางการดูแลหญิงตั้งครรภ์แนวใหม่ ขององค์การอนามัยโลกหรือตามที่ กรมอนามัยแนะนำ

- ประเมินความเสี่ยงตามเกณฑ์ประเมิน ความเสี่ยงของหญิงตั้งครรภ์ (classifying form

- การฝากครรภ์แต่ละครั้งจะได้รับบริการดังนี้

๑. การทดสอบการตั้งครรภ์
๒. การสอบถามข้อมูล
๓. การตรวจร่างกาย
๔. การประเมินสุขภาพจิต
๕. การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
๖. การประเมินเพื่อการส่งต่อ
๗. การให้การดูแลรักษา
๘. การให้คำแนะนำ ตอบคำถามและการนัดครั้งต่อไป
๙. การบันทึกข้อมูล
หญิงตั้งครรภ์และสามี (กรณีสามีเฉพาะการ คัดกรองและตรวจ ยืนยันโรคโลหิต จางธาลัสซีเมียและการ มีส่วนร่วมในการดูแล ครรภ์) อย่างน้อย ๕ ครั้ง

๑) ครั้งที่ ๑ อายุครรภ์ ก่อน ๑๒ สัปดาห์

๒) ครั้งที่ ๒ อายุ ครรภ์ ๑๓ -< ๒๐ สัปดาห์

๓) ครั้งที่ ๓ อายุ ครรภ์ ๒๐ -< ๒๖ สัปดาห์

๔) ครั้งที่ ๔ อายุ ครรภ์ ๒๖ -< ๓๒ สัปดาห์

๕) ครั้งที่ ๕ อายุ ครรภ์ ๓๒ - ๔๐ สัปดาห์

 
 

๑.๑ การทดสอบการตั้งครรภ์

- ตรวจปัสสาวะทดสอบการตั้งครรภ์ หญิงที่สงสัยหรือมี อาการคล้ายตั้งครรภ์ - อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
  ๑.๒ การสอบถามข้อมูล - สอบถามข้อมูลเกี่ยวกับประวัติส่วนตัว การเจ็บป่วย ประวัติทางสูติกรรม การตั้งครรภ์ปัจจุบัน หญิงตั้งครรภ์ - ทุกครั้งที่รับบริการ  
  ๑.๓ การตรวจร่างกาย และตรวจครรภ์ - ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง วัดความดันโลหิต หญิงตั้งครรภ์ - ทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
    - ตรวจร่างกายทั่วไป ดูภาวะซีด อาการ บวมและอาการเตือนของโรคอื่นๆ - ทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
    - ตรวจครรภ์ วัดความสูงยอดมดลูก ประเมินอายุครรภ์ - ทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
    - ตรวจสุขภาพช่องปาก ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ - อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
    - พบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายทั่วไป และตรวจฟังเสียงการหายใจ และเสียงหัวใจโดยแพทย์ ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ - อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
    - ตรวจภายในเพื่อตรวจหาความผิดปกติ และการติดเชื้อในช่องคลอด เมื่อมีข้อบ่งชี้ ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ หรือ ๒ - อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
    - ตรวจอัลตราซาวด์ (ถ้ามี) เพื่อยืนยันอายุครรภ์ จำนวนทารก สัญญาณชีพ ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ หรือ ๒ - อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
  ๑.๔ การประเมินสุขภาพจิต - ประเมินความเครียด คัดกรองโรคซึมเศร้า และปัญหาการดื่มสุรา หญิงตั้งครรภ์ - ทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
  ๑.๕ การตรวจทางห้อง ปฏิบัติการที่จำเป็น - การตรวจปัสสาวะด้วยแถบตรวจ (multiple urine dipstick) เพื่อตรวจหาการติดเชื้อแบคทีเรีย ในทางเดินปัสสาวะ ที่ไม่มีอาการไข่ขาว (โปรตีน) และน้ำตาล หญิงตั้งครรภ์ - อย่างน้อย 5 ครั้ง  
    - ตรวจคัดกรองโรคซิฟิลิส (VDRL) ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ และ ๔ (อายุครรภ์ ๒๘-๓๒ สัปดาห์) - ๒ ครั้ง  
    - ตรวจการติดเชื้อเอชไอวี (Anti - HIV) ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ และ ๔ - ๒ ครั้ง ตามความสมัครใจ  
    - ตรวจคัดกรองพาหะไวรัสตับอักเสบบี ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ - ๑ ครั้ง  
    - ตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์ (CBC) หรือวัดระดับความเข้มข้นของเม็ดเลือด (HB) หรือปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแน่น (HCT) ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ และ ๔ - อย่างน้อย ๒ ครั้ง  
    - ตรวจคัดกรองโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย (MCV/OF+DCIP) ถ้าผลคัดกรองเป็นบวก ให้ตรวจคัดกรองสามีต่อ ถ้าผลเป็นบวกทั้งคู่ให้ส่งเลือดตรวจยืนยัน Hb typing/PCR เพื่อกำหนดคู่เสี่ยง การตรวจวินิจฉัยทารกในครรภ์ และยุติการตั้งครรภ์ ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒ อย่างช้าอายุครรภ์ไม่เกิน ๒๔ สัปดาห์ ทั้งนี้ตามแนวทางหรือเวชปฏิบัติที่กำหนด หญิงตั้งครรภ์และสามี - ๑ ครั้ง  
    - ตรวจคัดกรองภาวะดาวน์ รายที่ผลเป็นบวกให้ตรวจวินิจฉัยทารกในครรภ์ และยุติการตั้งครรภ์ตามแนวทาง เวชปฏิบัติ ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒ อย่างช้าอายุครรภ์ไม่เกิน ๒๔ สัปดาห์ ทั้งนี้ตามแนวทางหรือแนวทางเวชปฏิบัติที่กำหนด - หญิงตั้งครรภ์ อายุ ๓๕ ปีขึ้นไป - ๑ ครั้ง  
    - ตรวจหมู่เลือด (ABO และ Rh) - หญิงตั้งครรภ์ - ๑ ครั้ง  
  ๑.๖ การให้การดูแลรักษา - ฉีดวัคซีนป้องกันโรคบาดทะยัก (dT) ในรายที่ไม่เคยได้รับวัคซีนนี้มาก่อน ฉีดทันทีที่ฝากครรภ์ครั้งแรก โดยฉีดที่ ๐, ๑ และ ๖ เดือนตามลำดับ หญิงตั้งครรภ์ - ๑-๓ ครั้ง แล้วแต่กรณี  
    - ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ ่ตามฤดูกาล ช่วงอายุครรภ์มากกว่า ๔ เดือนขึ้นไป - หญิงตั้งครรภ์ - ๑ ครั้ง  
    - รับยาเสริมธาตุเหล็ก กรดโฟลิก ไอโอดีน กินทุกวันตลอดอายุการตั้งครรภ์ - หญิงตั้งครรภ์ - กินทุกวันตลอด อายุการตั้งครรภ์ - กินยาเม็ดที่มี ธาตุเหล็ก elemental iron ๖๐ มิลลิกรัม กรดโฟลิก ๔๐๐ ไมโครกรัม ไอโอดีน ๑๕๐ ไมโครกรัม
    - ขัดและทำความสะอาดฟัน ช่วงฝากครรภ์ครั้งที่ ๑ หรือ ๒ (อายุครรภ์ไม่เกิน ๖ เดือน) - หญิงตั้งครรภ์ - อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
    - การดูแลรักษาหากตรวจพบความผิดปกติ รวมถึงการแก้ไขภาวะทุพ โภชนาการ - หญิงตั้งครรภ์ - ตามความจำเป็น  
  ๑.๗ การประเมินเพื่อ การส่งต่อ - ประเมินความเสี่ยงตามเกณฑ์ประเมิน ความเสี่ยงของหญิงตั้งครรภ์ทุกครั้ง โดยพิจารณาร่วมกับหลักฐานที่พบ จากการฝากครรภ์แต่ละครั้ง หากมีความเสี่ยง หรือมีอาการผิดปกติที่เกินขีด ความสามารถของหน่วยบริการจะได้รับ การส่งต่อไปยังหน่วยบริการที่มีขีด ความสามารถสูงกว่า - หญิงตั้งครรภ์ - ทุกครั้ที่เข้ารับบริการ  
  ๑.๘ การให้คำแนะนำ ตอบคำถามและการนัด ครั้งต่อไป

- คำแนะนำที่จำเป็นสำหรับการดูแลครรภ์ และการคลอดการเลี้ยงลูก การวางแผนครอบครัว (เข้าโรงเรียนพ่อแม่)

- ให้คำแนะนำสำหรับการติดต่อ กรณีมีเลืออก ปวดท้อง หรือ ภาวะฉุกเฉิน หรือต้องการคำแนะนำ

- ซักถามและตอบคภพาม นัดตรวจครั้งต่อไป

- หญิงตั้งครรภ์และสามี - ทุกครั้งที่รับ บริการ  
    - ให้คำปรึกษาก่อน/หลังการตรวจเลือด HIV (ตามความสมัครใจ) โรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย ดาวน์ซินโดรม - หญิงตั้งครรภ์ และสามี - ทุกครั้งที่รับ บริการ  
    - ให้คำแนะนำสำหรับการติดต่อกรณี มีเลือดออกปวดท้องหรือภาวะฉุกเฉิน - หญิงตั้งครรภ์ และสามี - ทุกครั้งที่รับ บริการ  
  ๑.๙ การบันทึกข้อมูล - รับสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก ๑ เล่ม และนำสมุดบันทึกมาทุกครั้ง

- ผู้ให้บริการบันทึกข้อมูลในสมุดบันทึกสุขภาพ และเวชระเบียนให้ครบ

- หญิงตั้งครรภ์ - ๑ เล่ม

- ทุกครั้ง

 
บริการตรว หลังคลอด - บริการตรวจหลังคลอด - หญิงหลังคลอด - ตามแนวทางที่กรมอนามัยกำหนด อย่างน้อย ๓ ครั้ง

- ครั้งที่ ๑ ภายหลังคลอดไม่เกิน ๗ วัน

- ครั้งที่ ๒ หลังคลอด ๘-๑๕ วัน

- ครั้งที่ ๓ หลังคลอด ๑๖-๔๒

 
    - การสอบถาม ชั่งน้ำหนัก วัดความดันโลหิต ตรวจร่างกายทั่วไปและตรวจ ภายในเฉพาะที่มีข้อบ่งชี้ทางคลินิก - ทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
    - ตรวจคัดกรองโรคซึมเศร้าหลังคลอด - อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
    - คำแนะนำและบริการวางแผน ครอบครัวตามความสมัครใจ (ยากิน/ ยาฉีดคุมกำเนิด ห่วงอนามัย ยาฝัง คุมกำเนิด การทำหมัน) - ตามความสมัครใจ  
    - คำแนะนำการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ และการเลี้ยงลูก - ทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
    - ยาเสริมธาตุเหล็ก กรดโฟลิก ไอโอดีน กินทุกวันหลังคลอดเป็นเวลา ๖ เดือน - กินทุกวันเป็น เวลา ๖ เดือน จ่ายยาบำรุง ตามบัญชียา หลักแห่งชาติ ตามความจำเป็น เช่น กรดโฟลิก ธาตุเหล็ก เกลือไอโอดีน ยาเม็ดรวมเสริมธาตุ เหล็กโฟเลท และไอโอดีน (ตามวินิจฉัยของแพทย์)
บริการเยี่ยมบ้าน - บริการเยี่ยมบ้านหญิงตั้งครรภ์และ หญิงหลังคลอด - หญิงตั้งครรภ์ และหญิงหลังคลอด - ตามแนวทางที่กรมอนามัยหรือ ที่เกี่ยวข้องกำหนด  
บริการส่งเสริมการให้ นมแม่ในสถานที่ทำงาน - บริการส่งเสริมการให้นมแม่ของหญิงหลังคลอด บุตรเมื่อต้องกลับไปทำงานเป็นเวลาอย่างน้อย ๖ เดือน โดยประสานกับสถานที่ประกอบการหรือ สถานที่ทำงานจัดให้มีช่วงเวลาพักระหว่างงาน สำหรับการให้นมหรือปั๊มเก็บน้ำนม รวมถึงการอำนวยความสะดวกด้าน สถานที่และอุปกรณ์ หญิงหลังคลอดบุตร และเจ้าของสถาน ประกอบการหรือ ที่ทำงาน ตามแนวทางที่ กรมอนามัยหรือที่ เกี่ยวข้องกำหนด  

 

๒. กลุ่มเด็กเล็ก ๐-๕ ปี


ลำดับ รายการบริการ กิจกรรมสำคัญที่จะได้รับ กลุ่มเป้าหมาย ความถี่ หมายเหตุ
บริการส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคทั่วไป บริการคลินิกสุขภาพเด็ก ประเมินสุขภาพและ ปัญหาทั่วไป ตรวจร่างกาย การวัดและประเมิน การเฝ้าระวังพัฒนาการและ การคัดกรองที่จำเป็น การแนะนำพ่อแม่ (การเลี้ยงดู ส่งเสริมทักษะ ส่งเสริมสุขนิสัยที่ดี การป้องกันอุบัติเหตุ และลดความเสี่ยง) ซักถามและตอบคำถาม/ชื่นชมให้กำลังใจ นัดครั้งต่อไป เด็กแรกเกิด - ๕ ปี - ตามแนวทางปฏิบัติที่กรมวิชาการ กำหนดหรือตามกำหนดการ ดูแลสุขภาพเด็กไทย โดยราชวิทยาลัย กุมารแพทย์แห่งชาติ พ.ศ.๒๕๕๗  
บริการวิตามินเค ฉีดหรือกินวิตามิน เค เด็กแรกเกิด อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
บริการคัดกรองภาวะ พร่องไทรอยด์ฮอร์โมน - เจาะเลือดทารกแรกเกิดหลังคลอด อย่างน้อย ๔๘ ชั่วโมง และส่งตรวจวัดระดับ ทีเอสเอช (TSH)

 

- รายที่ผิดปกติได้รับการตรวจวินิจฉัยยืนยัน และได้รับยาป้องกัน ตรวจยืนยัน ๑ ครั้ง

- ถ้าผิดปกติได้รับการดูแลติดตามต่อเนื่อง ตามแนวเวชปฏิบัติอย่างน้อย ๓ ปี ตรวจติดตามเป็นระยะ

เด็กแรกเกิด อย่างน้อย ๑ ครั้ง  
บริการวัคซีนป้องกัน วัณโรค (BCG) - ฉีดครั้งเดียวเมื่อแรกเกิด เด็กแรกเกิด - ๑ ครั้ง  
บริการวัคซีนป้องกันไวรัส ตับอักเสบบี (HB) -เข็มที่ ๑ เมื่อแรกเกิด (ภายใน ๒๔ ชม.)

-กรณีที่มารดาเป็นพาหะตับอักเสบบี ให้ฉีดวัคซีน HB แก่เด็กเพิ่มอีก ๑ ครั้งเมื่ออายุ ๑ เดือน

เด็กแรกเกิด – ๑ เดือน -๑ - ๒ ครั้งแล้วแต่กรณี  
บริการวัคซีนป้องกัน คอตีบ บาดทะยัก และไอกรน ชนิดทั้งเซลล์ และตับอักเสบบี (DTwP-HB) -เข็มที่ ๑ เมื่ออายุ ๒ เดือน
-เข็มที่ ๒ เมื่ออายุ ๔ เดือน
-เข็มที่ ๓ เมื่ออายุ ๖ เดือน
เด็กอายุ ๒ เดือน - ๖ เดือน -๓ ครั้ง  
  บริการวัคซีนป้องกันคอตีบ บาดทะยักและไอกรน ชนิดทั้งเซลล์ (DTwP) -กระตุ้นครั้งที่ ๑ เมื่ออายุ ๑๘ เดือน
-กระตุ้นครั้งที่ ๒ เมื่ออายุ ๔ -๖ปี
เด็กอายุ ๑๘ เดือน - ๖ ปี -๒ ครั้ง  
บริการวัคซีนป้องกันโปลิโอ ชนิดกิน/ฉีด (OPV/IPV) -ครั้งที่ ๑ เมื่ออายุ ๒ เดือน
-ครั้งที่ ๒ เมื่ออายุ ๔ เดือน และฉีด ไอพีวี ๑ เข็ม
-ครั้งที่ ๓ เมื่ออายุ ๖ เดือน
-กระตุ้นครั้งที่ ๑ เมื่ออายุ ๑๘ เดือน
-กระตุ้นครั้งที่ ๒ เมื่ออายุ ๔ -๖ปี
เด็กอายุ ๒ เดือน - ๖ ปี -๕ ครั้ง  
บริการวัคซีนป้องกันหัด หัดเยอรมัน และคางทูม (MMR) -เข็มที่ ๑ เมื่ออายุ ๙ - ๑๒ เดือน
-เข็มที่๒เมื่ออายุ๒ปี๖เดือน
เด็กอายุ ๙ เดือน - ๓ ปี -๒ ครั้ง  
บริการวัคซีนป้องกัน ไข้สมองอักเสบเจอี (JE) กรณีวัคซีน JE เชื้อตาย
-เข็มที่ ๑ เมื่ออายุ ๑๒ เดือน
-เข็มที่ ๒ ห่างจากเข็มแรก ๔ สัปดาห์
-เข็มที่ ๓ เมื่ออายุ ๒ ปี ๖ เดือน
กรณีวัคซีน JE เชื้อเป็น
-เข็มที่ ๑ เมื่ออายุ ๑๒ เดือน
-เข็มที่๒เมื่ออายุ๒ปี๖เดือน
เด็กอายุ ๑๒ เดือน - ๓ ปี -๒ - ๓ ครั้ง แล้วแต่กรณี  
๑๐ บริการวัคซีนป้องกัน ไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล -ฉีด ๒ ครั้งห่างกันอย่างน้อย ๑ เดือนสำหรับเด็กที่ไม่เคยฉีดมาก่อน
-ฉีด๑ครั้งกรณีเคยฉีดในปีที่ผ่านมา
เด็กอายุ ๖ เดือน – ๒ ปี -๑ - ๒ ครั้งแล้วแต่กรณี  
๑๑ บริการคัดกรองโลหิตจาง จากการขาดธาตุเหล็ก -ตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์ (CBC) หรือวัดระดับความเข้มข้นของเม็ดเลือดแดง (Hb) หรือปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแน่น (Hct)
-ตรวจครั้งที่ ๑ เมื่ออายุ ๖ - ๑๒ เดือน
-ตรวจครั้งที่ ๒ เมื่ออายุ ๓ - ๕ ปี
-ดูแลรักษาต่อเนื่องในรายที่ผิดปกติ
เด็กอายุ ๖ - ๑๒ เดือน และอายุ ๓ - ๕ ปี -อย่างน้อย ๑ ครั้งในแต่ละช่วงอายุ  
๑๒ บริการประเมินการเจริญ เติบโตของเด็กจากการ วัดเส้นรอบศีรษะเด็ก -วัดเส้นรอบศีรษะที่อายุแรกเกิด, ๑, ๒, ๔, ๖, ๙, ๑๒, ๑๘ เดือน และ ๒ ปี เด็กแรกเกิด - ๒ ปี -๘ ครั้ง  
๑๓ บริการตรวจคัดกรองพัฒนาการเด็ก -ตรวจคัดกรองพัฒนาการเด็กอายุ ๙, ๑๘, ๓๐ และ ๔๒ เดือน
-รายที่พบว่ามีพัฒนาการล่าช้า ได้รับการแก้ไข ส่งเสริมพัฒนาการ ตามแนวเวชปฏิบัติ
เด็กอายุ ๙, ๑๘, ๓๐ และ ๔๒ เดือน -อย่างน้อย ๑ ครั้งในแต่ละอายุ พ่อแม่จะได้รับคู่มือ เฝ้าระวังและส่งเสริม พัฒนาการเด็กปฐมวัย หรือ คู่มือประเมินและส่งเสริม พัฒนาการเด็กกลุ่มเสี่ยง แล้วแต่กรณี
๑๔ บริการคัดกรองภาวะ สายตาผิดปกติ -ตรวจคัดกรองการมองเห็น ด้วยแผ่นวัดรูปภาพในเด็กอนุบาล
-ส่งผลการตรวจคัดกรอง ไปที่สถานพยาบาลใกล้โรงเรียน
-เด็กที่พบความผิดปกติของการมองเห็น ได้รับการนัดตรวจและรักษา
เด็กอายุ ๓ – ๕ ปี -๑ ครั้งต่อปี  
๑๕ บริการตรวจสุขภาพ ช่องปากและการทา ฟลูออไรด์วาร์นิช -ตรวจสุขภาพช่องปากและทาฟลูออไรด์วาร์นิช ในเด็กกลุ่มเสี่ยง อายุ ๙, ๑๘, ๒๔, ๓๖ เดือน ทุก ๖ เดือน และติดตามเด็กจนถึงอายุ ๖๐ เดือน เด็กอายุ ๙ - ๖๐ เดือน -๑ - ๒ ครั้งต่อปีแล้วแต่กรณี  
๑๖ บริการยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก เพื่อป้องกันโลหิตจาง จากการขาดธาตุเหล็ก -เด็กอายุตั้งแต่ ๒ เดือนที่น้ำหนักตัวแรกคลอด < ๒,๕๐๐ กรัมได้รับธาตุเหล็ก ๑๒.๕ มิลลิกรัม/วัน
-เด็กอายุ ๖ เดือน – ๒ ปีได้รับธาตุเหล็ก ๑๒.๕ มิลลิกรัม/สัปดาห์
-เด็กอายุ ๒ - ๕ ปีได้รับธาตุเหล็ก ๒๕ มิลลิกรัม/สัปดาห์
เด็กอายุ ๒ เดือน - ๕ ปี -๑ ครั้งต่อวันกรณี นน. < ๒,๕๐๐ กรัม

-๑ ครั้งต่อสัปดาห์ กรณีอายุ ๖ เดือนขึ้นไป

 
๑๗ บริการยาต้านไวรัสเอดส์ และตรวจการติดเชื้อเอชไอวี -รับยาต้านไวรัสเอดส์เพื่อป้องกัน และรักษาในเด็กที่ ติดเชื้อและกลุ่มเสี่ยงสูง ที่คลอดจากแม่ที่ติดเชื้อ เอชไอวี
-ตรวจ พีซีอาร์ (PCR) ที่ ๑ เดือนและ ๒ เดือน
-ตรวจการติดเชื้อเอชไอวี เมื่อเด็กอายุ ๑๘ เดือน
เด็กแรกเกิด - ๑๘ เดือน -รับยาจนครบกำหนด

-ตรวจอย่างน้อย ๑ ครั้ง
-๑ ครั้ง

หน่วยบริการขอรับ การสนับสนุนยาและ ค่าใช้จ่ายได้จากกองทุนเอดส์ กรณีรักษา เบิกค่าใช้จ่ายจาก แต่ละสิทธิการรักษา
๑๘ บริการนมผงทารกสำหรับ เด็กที่เกิดจากแม่ติดเชื้อ เอชไอวี -รับนมผงกินแทนนมแม่ กรณีเด็กแรกเกิดที่แม่ติดเชื้อ เอชไอวี เด็กแรกเกิด - ๑๘ เดือนที่แม่ติดเชื้อ เอชไอวี -ตามความต้องการจนถึงอายุ ๑๘ เดือน หน่วยบริการขอรับ การสนับสนุนได้จาก กรมอนามัย
๑๙ บริการสมุดบันทึกสุขภาพเด็ก -รับสมุดบันทึกสุขภาพเด็ก (ใช้ร่วมกับสมุดบันทึกสุขภาพ แม่และเด็กสีชมพู) เด็กแรกเกิด - ๕ ปี/ผู้ปกครองเด็ก -๑ เล่ม ผู้ปกครองและผู้ให้บริการ ร่วมกันบันทึกสุขภาพและ บริการส่งเสริมสุขภาพและ ป้องกันโรคที่เด็กได้รับ อย่างต่อเนื่อง
๒๐ บริการเยี่ยมบ้าน/ชุมชน -ให้บริการเยี่ยมบ้าน/ชุมชน เด็กแรกเกิด - ๕ ปี ตามแนวทางที่กรมอนามัย หรือที่เกี่ยวข้องกำหนด  
           

๓. กลุ่มเด็กโตและวัยรุ่นอายุ ๖ - ๒๔ ปี


ลำดับ รายการบริการ กิจกรรมสำคัญที่จะได้รับ กลุ่มเป้าหมาย ความถี่ หมายเหตุ
บริการส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคทั่วไป -บริการซักประวัติ/สอบถาม ตรวจร่างกาย ประเมินสุขภาพกาย/สุขภาพจิตและปัญหาทั่วไป ประเมินพฤติกรรมเสี่ยง การคัดกรองที่จำเป็น การแนะนำพ่อแม่ (การเลี้ยงดู ส่งเสริมทักษะ ส่งเสริมสุขนิสัยที่ดี การป้องกันอุบัติเหตุและลดความเสี่ยง) ซักถามและตอบคำถาม/ชื่นชมให้กำลังใจ ให้หมายเลขโทรศัพท์สำหรับติดต่อ แก่วัยรุ่นนัดครั้งต่อไป เด็กโตและวัยรุ่น ตามแนวทางปฏิบัติที่กรมวิชาการ กำหนดหรือตามกำหนดการดูแลสุขภาพ เด็กไทยโดยราชวิทยาลัยกุมารแพทย์ แห่งประเทศไทย พ.ศ.๒๕๕๗  
บริการวัคซีนป้องกัน วัณโรค (BCG) -ฉีดวัคซีนป้องกันวัณโรคในเด็กอายุต่ำกว่า ๗ ปี เด็ก ป.๑ หรืออายุ ต่ำกว่า ๗ ปีที่ไม่เคย ได้รับวัคซีนนี้ -๑ ครั้ง  
บริการวัคซีนป้องกันคอตีบ บาดทะยัก (dT) -ฉีดวัคซีนป้องกันคอตีบ บาดทะยักในเด็กอายุ ๑๒ – ๑๖ ปี
-กรณีเด็ก ป.๑ (อายุ ๖ - ๗ ปี) ที่ไม่เคยได้รับวัคซีนมาก่อนหรือได้รับ DTwP ไม่ครบ ๕ ครั้งให้ฉีดกระตุ้น
เด็กอายุ ๑๒ ปี (ป.๖)

เด็ก ป.๑ (๖ – ๗ ปี) ที่ไม่เคยได้รับหรือได้รับไม่ครบ

-๑ ครั้ง

-แล้วแต่กรณี

 
บริการวัคซีนป้องกัน โปลิโอชนิดกิน (OPV) -กรณีเด็ก ป.๑ (อายุ ๖ - ๗ ปี) ที่ไม่เคยได้รับหรือได้รับ OPV ไม่ครบ ๕ ครั้ง ให้กระตุ้น -เด็ก ป.๑ (๖ - ๗ ปี) ที่ไม่เคยได้รับหรือได้รับไม่ครบ -แล้วแต่กรณี  
บริการวัคซีนป้องกันหัด หัดเยอรมันและ คางทูม (MMR) -กรณีเด็ก ป.๑ (อายุ ๖ - ๗ ปี) ที่ไม่เคยได้รับ วัคซีน MMR หรือได้รับไม่ครบ ๒ ครั้ง ให้ฉีดกระตุ้น -เด็ก ป.๑ (๖ - ๗ ปี) ที่ไม่เคยได้รับหรือได้รับไม่ครบ -แล้วแต่กรณี  
บริการวัคซีนป้องกัน ไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล -ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ให้เด็กโต และวัยรุ่นที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง
-เด็กอายุต่ำกว่า ๙ ปีที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง ถ้าไม่เคยฉีดมาก่อน ฉีด ๒ ครั้ง ห่างกันอย่างน้อย ๑ เดือน ถ้าเคยฉีดปีที่ผ่านมาแล้ว ให้ฉีด ๑ เข็ม
-เด็กอายุ๙ปีชึ้นไปที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรังฉีด๑ครั้ง
-เด็กโตและวัยรุ่นที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง ๗ กลุ่ม ได้แก่ เบาหวาน ไตวาย หอบหืด ปอดอุดกั้นเรื้อรัง หัวใจ หลอดเลือดสมอง และมะเร็งที่ได้ รับการรักษาด้วยเคมีบำบัด -๑ - ๒ ครั้งต่อปีแล้วแต่กรณี  
บริการคัดกรองโลหิตจาง จากการขาดธาตุเหล็ก -ตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์ (CBC) หรือตรวจวัดระดับความเข้มข้น ของเม็ดเลือดแดง (Hb) หรือปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแน่น (Hct)
-ดูแลรักษาต่อเนื่องในรายที่ผิดปกติ
-เด็กอายุ ๖ ปี (ถ้าไม่ได้ตรวจเมื่ออายุ ๓ - ๕ ปี)
-วัยรุ่นหญิงที่เริ่มมีประ จำเดือน (อายุ ๑๓ - ๒๔ ปี)
-อย่างน้อย ๑ ครั้ง

-อย่างน้อย ๑ ครั้ง

 
บริการคัดกรองสุขภาพ ช่องปากในโรงเรียน -ตรวจสุขภาพช่องปากและแนะนำ แก่เด็กในโรงเรียน
-ส่งต่อเพื่อดูแลรักษากรณีที่จำเป็น
-เด็ก ป.๑ - ป.๖ (อายุ ๖ - ๑๒ ปี) -อย่างน้อย ๑ ครั้งต่อปี  
บริการคัดกรองภาวะ สายตาผิดปกติ -ตรวจคัดกรองการมองเห็นใน เด็กประถมศึกษา ด้วยแผ่นวัดสายตา E chart หรือแผนภูมิสเนลเลนหรือแผ่นวัดตัวเลข
-ส่งผลการตรวจคัดกรอง ไปที่สถานพยาบาลใกล้โรงเรียน
-เด็กที่พบความผิดปกติของการมองเห็น ได้รับการนัดตรวจและรักษา
เด็ก ป.๑ - ป.๖ (อายุ ๖ - ๑๒ ปี) -๑ ครั้งต่อปี  
๑๐ บริการคัดกรอง ความผิดปกติทาง การได้ยิน -ตรวจความผิดปกติทางการได้ยินโดย ใช้เสียงกระซิบ (whispered voice test) หรือใช้นิ้วถูกัน เด็ก ป.๑ - ป.๖ (อายุ ๖ - ๑๒ ปี) -๑ ครั้งต่อปี  
๑๑ บริการประเมิน การเจริญเติบโต และภาวะโภชนาการ -เด็กอายุ ๖ - ๑๘ ปี ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูงและเปรียบเทียบกับเกณฑ์อ้างอิง การเจริญเติบโตเด็กของประเทศ
-อายุ ๑๙ ปีขึ้นไป ประเมินค่าดัชนีมวลกาย และเส้นรอบวงเอวทุกครั้งที่เข้ารับบริการ
-ครูหรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขแนะนำ การส่งเสริมและป้องกัน หากมีภาวะจำเป็นต้องพบแพทย์ให้ส่งต่อ
เด็กโตและวัยรุ่นอายุ ๖-๒๔ ปี -อย่างน้อยภาคเรียนละ ๑ ครั้ง หรือทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
๑๒ บริการคัดกรองความเสี่ยง จากการสูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และ การเสพสารเสพติด -คัดกรองความเสี่ยงจากการสูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการเสพสารเสพติด ด้วยแบบประเมิน ASSIST ( Alcohol, smoking and substance involvement screening test) พร้อมกับให้คำแนะนำอย่างสั้น (brief intervention)
-ในรายที่มีความเสี่ยงระดับปานกลางขึ้นไป ผู้ให้คำปรึกษาจะส่งต่อพบแพทย์ เพื่อรับการวินิจฉัยและพิจารณาการรักษาด้วยยาต่อไป
ผู้มีอายุ ๑๕ - ๒๔ ปี -๑ ครั้งต่อปี  
๑๓ บริการให้คำปรึกษา และคัดกรองการติดเชื้อ เอชไอวี -หน่วยบริการแจ้งบริการให้คำปรึกษา และการตรวจคัดกรองการติดเชื้อเอชไอวี แก่ผู้รับบริการทราบ และบริการตรวจการติดเชื้อ เอชไอวีตามความสมัครใจ ผู้มีอายุ ๖ - ๒๔ ปีที่สมัครใจ -ตามพฤติกรรมเสี่ยง และดุลยพินิจของแพทย์  
๑๔ บริการวัดความดันโลหิต -ตรวจวัดความดันโลหิต ณ สถานพยาบาลหรือที่ชุมชน ผู้มีอายุ ๑๕ - ๒๔ ปี -อย่างน้อย ๑ ครั้งต่อปีหรือทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
๑๕ บริการยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก เพื่อป้องกันโลหิตจาง จากการขาดธาตุเหล็ก -เด็กอายุ ๖ - ๑๒ ปี ได้รับธาตุเหล็ก ๖๐ มิลลิกรัมต่อสัปดาห์
-วัยรุ่นหญิงที่เริ่มมีประจำเดือน (วัยเจริญพันธุ์) ได้รับธาตุเหล็ก ๖๐ มิลลิกรัมและกรดโฟลิก ๒.๘ มิลลิกรัมต่อสัปดาห์
เด็กอายุ ๖ - ๑๒ ปี

วัยรุ่นหญิง ๑๓ - ๒๔ ปี

-๑ ครั้งต่อสัปดาห์

-๑ ครั้งต่อสัปดาห์

 
๑๖ บริการเคลือบฟลูออไรด์ -บริการเคลือบฟันด้วยฟลูออไรด์โดยใช้ฟลูออไรด์ ความเข้มข้นสูงเฉพาะที่ เด็กโตและวัยรุ่น (อายุ ๖ - ๒๔ ปี) -ทุก ๖ เดือน  
๑๗ บริการเคลือบหลุมร่องฟัน -บริการเคลือบหลุมร่องฟันสำหรับฟันกรามถาวรซี่ที่ ๖, ๗ ๔ และ ๕ โดยวัสดุเคลือบหลุมร่องฟัน (sealant) เด็กโตและวัยรุ่น อายุ ๖ - ๒๐ ปี -อย่างน้อยซี่ละ ๑ ครั้ง  
๑๘ บริการอนามัยเจริญพันธุ์ และการป้องกันและควบคุม การตั้งครรภ์วัยรุ่นและ การตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ -บริการคลินิกอนามัยเจริญพันธุ์ คลินิกวัยรุ่นและเยาวชน
-คำปรึกษา/แนะนำอนามัยเจริญพันธุ์และบริการวางแผนครอบครัว
-บริการส่งเสริมสุขภาพทั่วไปและป้องกันโรค คัดกรองความเสี่ยง
-บริการถุงยางอนามัย/ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน และคำแนะนำการใช้เพื่อป้องกันโรคติดต่อทางเพศ สัมพันธ์และตั้งครรภ์
-บริการป้องกันการยุติการตั้งครรภ์ที่ไม่ปลอดภัย
-บริการวางแผนครอบครัวกึ่งถาวรเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ซ้ำ
วัยรุ่น/เยาวชนหญิง และชายวัยเจริญพันธุ์ ที่มีเพศสัมพันธ์ -ตามความสมัครใจ  
๑๙ บริการสมุดบันทึกสุขภาพนักเรียน -นักเรียนประถมศึกษาปีที่ ๕ และมัธยมศึกษาปีที่ ๑ ได้รับสมุดบันทึกสุขภาพ เพื่อบันทึกด้วยตนเอง เด็กนักเรียน ป.๕ และ ม.๑ -๑ เล่มต่อคน (ใช้ ป.๕ - ๖ และ ม.๑ - ๖)  
๒๐ บริการเยี่ยมบ้าน/ชุมชน -ให้บริการเยี่ยมบ้าน/ชุมชน ผู้ด้อยโอกาส แม่วัยรุ่น ผู้พิการหรือมีเงื่อนไขจำเป็น ตามแนวทางที่กรมอนามัยหรือ ที่เกี่ยวข้องกำหนด  
๒๑ บริการป้องกันการติดเชื้อ เอชไอวี -บริการให้ความรู้ คำปรึกษา การแนะนำและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี
-บริการคำแนะนำ ชักชวน ส่งต่อ จากชุมชนหรือสถานบริการ/ร้านยา เพื่อเข้ารับบริการในระบบ
-บริการอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงยาง สารหล่อลื่น อุปกรณ์ฉีดยาปลอดเชื้อ
-บริการให้การปรึกษาและตรวจเลือดเพื่อหาการติดเชื้อเอชไอวี โดยสมัครใจ (VCT)
-การนัดหมายและติดตาม ให้เข้ารับบริการต่อเนื่องและเพื่อคงผลเลือดเป็นลบ
-บริการตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
-บริการส่งต่อเพื่อการรักษาโรคติดต่อ ทางเพศสัมพันธ์และการเข้าถึงบริการ ยาต้านไวรัส
กลุ่มประชากรที่มีความเสี่ยงสูง ต่อการติดเชื้อเอชไอวี เช่น
-กลุ่มชายมีเพศสัมพันธ์กับชาย และสาวประเภทสอง
-พนักงานบริการที่เป็นชาย หญิง และสาวประเภทสอง ทั้งที่ทำงานในและนอกสถานบริการ
-ผู้ใช้ยาเสพติดวิธีฉีด (IVDU)
-คู่ของผู้ติดเชื้อเอชไอวี และคู่ของกลุ่มประชากรที่มีความเสี่ยงสูง
-ผู้ต้องขัง และเยาวชนในสถานพินิจฯ
ตามแนวทางของประเทศ/แนวทาง ปฏิบัติที่กรมวิชาการ หรือกรมควบคุมโรคกำหนด  
           

 

๔. กลุ่มผู้ใหญ่ ๒๕-๕๘ ปี


ลำดับ รายการบริการ กิจกรรมสำคัญที่จะได้รับ กลุ่มเป้าหมาย ความถี่ หมายเหตุ
บริการส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคทั่วไป -บริการซักประวัติ/สอบถาม ตรวจร่างกาย ประเมินสุขภาพกาย/สุขภาพจิต (ความเครียด/ซึมเศร้า) และปัญหาทั่วไป ประเมินพฤติกรรมเสี่ยง การคัดกรองที่จำเป็น การให้สุขศึกษา คำปรึกษาแนะนำ ซักถามและตอบคำถาม -ผู้มีอายุ ๒๕ – ๕๙ ปี ตามแนวทางปฏิบัติที่กรมวิชาการ กำหนดหรือตามความจำเป็น  
บริการวัคซีนป้องกัน คอตีบและบาดทะยัก (dT) -ฉีดวัคซีนป้องกันคอตีบและบาดทะยัก -ผู้มีอายุ ๒๕ ปีขึ้นไป ที่ไม่เคยได้รับวัคซีนนี้ในรอบ ๑๐ ปีที่ผ่านมา -๑ ครั้งทุก ๑๐ ปี  
บริการวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ตามฤดูกาล -ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล -ผู้มีอายุ ๒๕ - ๕๙ ปีที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง ๗ กลุ่ม ได้แก่ เบาหวาน ไตวาย หอบหืด ปอดอุดกั้นเรื้อรัง หัวใจหลอดเลือดสมอง และมะเร็งที่ได้รับการรักษา ด้วยเคมีบำบัด -๑ ครั้งต่อปี  
บริการคัดกรองความเสี่ยง ของการสูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และการเสพสารเสพติด -ตรวจคัดกรองความเสี่ยงของการสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และการเสพสารเสพติด ด้วยเครื่องมือ ASSIST พร้อมให้คำแนะนำอย่างสั้น
-ในรายที่มีความเสี่ยงระดับปานกลางขึ้นไป แนะนำให้รับบริการการ ให้คำปรึกษาและพิจารณา การใช้ยาเลิกบุหรี่ร่วมด้วยในกรณีจำเป็น
-ผู้มีอายุ ๒๕ - ๓๐ ปีทุกคน
-กรณีผู้มีอายุ ๓๐ - ๕๙ ปี ตรวจคัดกรองเฉพาะผู้สูบบุหรี่ หรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เท่านั้น
-๑ ครั้งต่อปี  
บริการวัดความดันโลหิต -ตรวจวัดความดันโลหิต ณ สถานพยาบาลหรือที่ชุมชน ผู้มีอายุ ๒๕ - ๕๙ ปี -อย่างน้อย ๑ ครั้งต่อปี หรือทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
บริการคัดกรองเบาหวาน -ตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดภายหลัง การอดอาหาร ๘ ชั่วโมง ด้วยการเจาะเลือดปลายนิ้ว (Fasting Capillary Glucose: FCG) หรือจากหลอดเลือดดำ (Fasting Plasma Glucose: : FPG) ผู้มีอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป ที่เป็นกลุ่มเสี่ยง -๑ ครั้งทุก ๑ - ๓ ปี แล้วแต่กรณี -กลุ่มเสี่ยง ได้แก่
๑. ภาวะอ้วนที่มีดัชนีมวลกาย ? ๒๕ กก./ม๒ และ/หรือรอบเอว ? ๙๐ ซม.ในผู้ชาย หรือ ? ๘๐ ซม. ในผู้หญิง
๒.มีประวัติญาติสายตรง (บิดา มารดา พี่หรือน้อง) เป็นเบาหวาน
๓.เป็นโรคความดันโลหิตสูงหรือ กำลังกินยาควบคุมความดันโลหิต
๔. มีระดับไขมันในเลือดผิดปกติ หรือกำลังกินยาลดไขมันในเลือด
๕. มีประวัติน้ำตาลในเลือดสูง จากการตรวจเลือดหลังอดอาหาร หรือการตรวจน้ำตาลในเลือด ๒ ชม.หลังกินกลูโคส ๗๕ กรัม
๖. ประวัติเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ หรือเคยคลอดบุตรที่ม ีน้ำหนักแรกคลอดมากกว่า ๔ กก.
บริการคัดกรองปัจจัยเสี่ยง ต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด -ประเมินโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือดโดยใช้ตารางสีการประเมิน โอกาสเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด (Thai ASCVD Score)
-การให้คำปรึกษาเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รวมถึงการพิจารณาให้ยาเพื่อลดความเสี่ยง ต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด
ผู้มีอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป ที่มีความเสี่ยง -๑ ครั้งทุก ๕ ปี -การประเมินโอกาสเสี่ยง ต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด พิจารณาจากตัวแปร ดังนี้
๑.อายุ เพศ
๒.ความดันโลหิต
๓.ระดับไขมันในเลือด : total chol
๔.ระดับน้ำตาลในเลือด : FPG
๕.ภาวะอ้วน : ค่าดัชนีมวลกาย และเส้นรอบวงเอว
๖.การสูบบุหรี่
บริการคัดกรองมะเร็งปากมดลูก -ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ด้วยวิธีแป็บสเมียร์ (Pap smear) ในหญิงอายุ ๓๐ – ๕๙ ปี หรือ วิธี วีไอเอ (VIA) ในหญิงอายุ ๓๐ - ๔๕ ปี
-กรณีผลคัดกรองผิดปกติ ได้รับการดูแลต่อเนื่อง
-หญิงอายุ ๓๐ - ๕๙ ปี
-และหญิงอายุ < ๓๐ ปี หากมีความเสี่ยงสูง
-๑ ครั้งทุก ๕ ปี ความเสี่ยงสูง ได้แก่ มีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย มีคู่นอนหลายคน ไม่ใช้ถุงยางอนามัย
บริการให้คำปรึกษา และคัดกรองการติดเชื้อ เอชไอวี -หน่วยบริการแจ้งบริการให้คำปรึกษาและการตรวจคัดกรอง การติดเชื้อเอชไอวีแก่ผู้รับบริการทราบ และบริการตรวจการติดเชื้อเอชไอวี ตามความสมัครใจ -ผู้มีอายุ ๒๕ - ๕๙ ปี ที่สมัครใจ -ตามพฤติกรรมเสี่ยง และดุลยพินิจของแพทย์  
๑๐ บริการให้ความรู้เรื่องการคัดกรอง มะเร็งเต้านมด้วยการตรวจ คลำเต้านมด้วยตนเอง -การให้ความรู้เรื่องมะเร็งเต้านม และแนะนำการตรวจคลำเต้านม ที่ถูกต้องด้วยตนเอง เพื่อสร้างความตระหนัก -หญิงวัยเจริญพันธุ์อายุ ๒๕ - ๕๙ ปี -๑ ครั้งต่อปี  
๑๑ บริการยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก เพื่อป้องกันโลหิตจาง จากการขาดธาตุเหล็ก -รับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก ที่ประกอบด้วยธาตุเหล็ก ๖๐ มิลลิกรัม และกรดโฟลิก ๒.๘ มิลลิกรัมต่อสัปดาห์ -หญิงวัยเจริญพันธุ์อายุ ๒๕ - ๔๕ ปี -๑ ครั้งต่อสัปดาห์  
๑๒ บริการเคลือบฟลูออไรด์ -บริการทาฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงเฉพาะที่ (ทาฟลูออไรด์วาร์นิชที่มีปริมาณฟลูออไรด์ ๒๒,๖๐๐ ppm) พร้อมให้คำแนะนำการแปรงฟัน ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และการบ้วนปากด้วยน้ำยาบ้วนปาก ผสมฟลูออไรด์ -ผู้มีอายุ ๒๕ - ๕๙ ปี ที่เป็นกลุ่มเสี่ยง ต่อการเกิดโรคฟันผุ -ทุก ๖ เดือน กลุ่มเสี่ยงต่อโรคฟันผุ ได้แก่ ผู้ที่มีภาวะน้ำลายแห้ง จากการรักษามะเร็ง ด้วยการฉายแสง บริเวณใบหน้าและลำคอ หรือจากการกินยา รักษาโรคทางระบบ ที่ส่งผลให้น้ำลายแห้ง ติดต่อกันเป็นเวลานาน หรือสาเหตุอื่น ๆ รวมทั้งผู้ที่มีเหงือกร่น รากฟันโผล่ ที่ยากต่อการทำความสะอาด
๑๓ บริการอนามัยเจริญพันธุ์ และการป้องกันและควบคุม การตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ -บริการคำปรึกษาแนะนำ อนามัยเจริญพันธุ์และ บริการวางแผนครอบครัว
-บริการส่งเสริมสุขภาพทั่วไป และป้องกันโรค คัดกรองความเสี่ยง
-บริการถุงยางอนามัย/ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน และคำแนะนำการใช้เมื่อมีเพศสัมพันธ์ เพื่อป้องกันโรคติดต่อ ทางเพศสัมพันธ์และการตั้งครรภ์
-บริการป้องกันการ ยุติการตั้งครรภ์ที่ไม่ปลอดภัย
-บริการวางแผนครอบครัว กึ่งถาวรเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ซ้ำ
หญิงและชาย วัยเจริญพันธุ์ -ตามความสมัครใจ  
๑๔ บริการเยี่ยมบ้าน/ชุมชน -ให้บริการเยี่ยมบ้าน/ชุมชน ผู้ด้อยโอกาส ผู้พิการหรือ มีเงื่อนไขจำเป็น ตามแนวทางที่กรมอนามัย หรือที่เกี่ยวข้องกำหนด  
๑๕ บริการป้องกันการติดเชื้อ เอชไอวี -บริการให้ความรู้ คำปรึกษา การแนะนำและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี
-บริการคำแนะนำ ชักชวน ส่งต่อ จากชุมชนหรือสถานบริการ/ร้านยา เพื่อเข้ารับบริการในระบบ
-บริการอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงยาง สารหล่อลื่น อุปกรณ์ฉีดยาปลอดเชื้อ
-บริการให้การปรึกษาและตรวจเลือด เพื่อหาการติดเชื้อเอชไอวี โดยสมัครใจ (VCT)
-การนัดหมายและติดตาม ให้เข้ารับบริการต่อเนื่อง และเพื่อคงผลเลือดเป็นลบ
-บริการตรวจคัดกรอง โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
-บริการส่งต่อเพื่อการรักษา โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการเข้าถึงบริการยาต้านไวรัส
กลุ่มประชากรที่มีความเสี่ยงสูง ต่อการติดเชื้อเอชไอวี เช่น
-กลุ่มชายมีเพศสัมพันธ์ กับชายและสาวประเภทสอง
-พนักงานบริการที่เป็นชาย หญิง และสาวประเภทสอง ทั้งที่ทำงานใน และนอกสถานบริการ
-ผู้ใช้ยาเสพติดวิธีฉีด (IVDU)
-คู่ของผู้ติดเชื้อเอชไอวี และคู่ของกลุ่มประชากร ที่มีความเสี่ยงสูง
-ผู้ต้องขัง และเยาวชน ในสถานพินิจฯ
ตามแนวทางของประเทศ/แนวทางปฏิบัติ ที่กรมวิชาการ หรือกรมควบคุมโรคกำหนด  
           

 

๕. กลุ่มผู้สูงอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป


ลำดับ รายการบริการ กิจกรรมสำคัญที่จะได้รับ กลุ่มเป้าหมาย ความถี่ หมายเหตุ
บริการส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคทั่วไป -บริการซักประวัติ/สอบถาม ตรวจร่างกาย ประเมินสุขภาพกาย/สุขภาพจิตและปัญหาทั่วไป ประเมินพฤติกรรมเสี่ยง การคัดกรองที่จำเป็น การให้สุขศึกษา คำปรึกษาแนะนำ ซักถามและตอบคำถาม ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป ตามแนวทางปฏิบัติที่กรมวิชาการ กำหนดหรือตามความจำเป็น  
บริการวัคซีนป้องกัน คอตีบและบาดทะยัก (dT) -ฉีดวัคซีนป้องกันคอตีบและบาดทะยัก -ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป ที่ไม่เคยได้รับวัคซีนนี้ ในรอบ ๑๐ ปีที่ผ่านมา -๑ ครั้งทุก ๑๐ ปี  
บริการวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ตามฤดูกาล -ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล -ผู้มีอายุ ๖๕ ปีขึ้นไป
-ผู้มีอายุ ๖๐ - ๖๔ ปีที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง ๗ กลุ่ม ได้แก่ เบาหวาน ไตวาย หอบหืด ปอดอุดกั้นเรื้อรัง หัวใจ หลอดเลือดสมอง และมะเร็งที่ ได้รับการรักษา ด้วยเคมีบำบัด
-๑ ครั้งต่อปี  
บริการประเมิน ภาวะโภชนาการ -ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสู และเส้นรอบวงเอว เพื่อคำนวณค่าดัชนีมวลกาย ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -ทุก ๖ เดือน  
บริการวัดความดันโลหิต -ตรวจวัดความดันโลหิต ณ สถานพยาบาลหรือที่ชุมชน ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -อย่างน้อย ๑ ครั้งต่อปี หรือทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
บริการคัดกรองเบาหวาน -ตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดภายหลัง การอดอาหาร ๘ ชั่วโมง ด้วยการเจาะเลือดปลายนิ้ว (Fasting Capillary Glucose: FCG) หรือจากหลอดเลือดดำ (Fasting Plasma Glucose: : FPG) ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -๑ ครั้งทุก ๑ - ๓ ปี แล้วแต่กรณี  
บริการคัดกรองปัจจัยเสี่ยง ต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด -ประเมินโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือดโดยใช้ตารางสี การประเมินโอกาสเสี่ยง ต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด (Thai ASCVD Score)

-การให้คำปรึกษาเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รวมถึงการพิจารณาให้ยา เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด

ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -๑ ครั้งทุก ๕ ปี -การประเมินโอกาสเสี่ยง ต่อการเกิดโรคหัวใจ และหลอดเลือด พิจารณาจากตัวแปร ดังนี้
๑.อายุ เพศ
๒.ความดันโลหิต
๓.ระดับไขมันในเลือด : total chol
๔.ระดับน้ำตาลในเลือด : FPG
๕.ภาวะอ้วน : ค่าดัชนีมวลกาย และเส้นรอบวงเอว
๖.การสูบบุหรี่
บริการคัดกรองความเสี่ยง ต่อโรคหลอดเลือดสมอง -ตรวจคลำชีพจร
-หากพบความผิดปกติ (หัวใจเต้นผิดจังหวะชนิด Atrial Fibrillation) ได้รับการส่งตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) เพื่อวินิจฉัย
ผู้มีอายุ ๖๕ ปีขึ้นไป -ทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
บริการประเมินสมรรถนะ ผู้สูงอายุ -บริการประเมินความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน (Activity of Daily Living: ADL) ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -๓ - ๕ ปีต่อครั้ง  
๑๐ บริการคัดกรองและ ประเมินโรคซึมเศร้า -บริการคัดกรองและประเมินโรคซึมเศร้า ด้วยแบบสอบถาม ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -๓ - ๕ ปีต่อครั้ง ถ้าพบว่า มีความเสี่ยง ประเมินซ้ำทุกปี  
๑๑ บริการให้คำปรึกษาและ คัดกรองการติดเชื้อ เอชไอวี -หน่วยบริการแจ้งบริการให้คำปรึกษาและการตรวจคัดกรองการติดเชื้อ เอชไอวีแก่ผู้รับบริการทราบ และบริการตรวจการติดเชื้อเอชไอวี ตามความสมัครใจ ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -ตามพฤติกรรมเสี่ยงและดุลยพินิจ ของแพทย์  
๑๒ บริการป้องกันโรคติดต่อ ทางเพศสัมพันธ์ -บริการถุงยางอนามัย และคำแนะนำการใช้เมื่อมีเพศสัมพันธ์ ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -ตามความต้องการ  
๑๓ บริการเคลือบฟลูออไรด์ -บริการทาฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงเฉพาะที่ (ทาฟลูออไรด์วาร์นิชที่มีปริมาณฟลูออไรด์ ๒๒,๖๐๐ ppm) พร้อมให้คำแนะนำการแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ อย่างน้อยวันละ ๒ ครั้ง และการบ้วนปากด้วยน้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์ -ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป ที่เป็นกลุ่มเสี่ยง ต่อการเกิดโรคฟันผุ -ทุก ๖ เดือน กลุ่มเสี่ยงต่อโรคฟันผุ ได้แก่ ผู้ที่มีภาวะน้ำลายแห้ง จากการรักษามะเร็ง ด้วยการฉายแสง บริเวณใบหน้าและลำคอ หรือจากการกินยา รักษาโรคทางระบบที่ส่งผล ให้น้ำลายแห้ง ติดต่อกันเป็นเวลานาน หรือสาเหตุอื่น ๆ รวมทั้งผู้ที่มีเหงือกร่น รากฟันโผล่ ที่ยากต่อการทำความสะอาด
๑๔ บริการให้ความรู้เรื่องการออกกำลังกาย หรือกิจกรรมทางกาย และการฝึกการทำงาน ของสมองอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันโรคสมองเสื่อม -แนะนำให้ทำกิจกรรมอย่างสม่ำเสมอเพื่อลดความเสี่ยง ของการเกิดโรคสมองเสื่อม ได้แก่ การออกกำลังกาย/การมีกิจกรรม ทางกาย/การฝึกการทำงาน ของสมอง/ควบคุมน้ำหนัก/กินอาหาร ที่เน้นผัก ผลไม้ ไขมันต่ำ ปลา เมล็ดธัญพืช ข้าวกล้อง/ลดการดื่มแอลกอฮอล์ ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -อย่างน้อย ๑ ครั้งต่อปี หรือทุกครั้งที่เข้ารับบริการ  
๑๕ บริการให้ความรู้เรื่องการคัดกรอง มะเร็งเต้านมด้วยการตรวจ คลำเต้านมด้วยตนเอง -การให้ความรู้เรื่องมะเร็งเต้านม และแนะนำการตรวจคลำเต้านม ที่ถูกต้องด้วยตนเอง เพื่อสร้างความตระหนัก -ผู้มีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไป -๑ ครั้งต่อปี  
๑๖ บริการเยี่ยมบ้าน/ชุมชน -ให้บริการเยี่ยมบ้าน/ชุมชน ผู้สูงอายุที่ต้องการความช่วยเหลือ ในชีวิตประจำวัน ผู้ด้อยโอกาส ผู้พิการหรือ มีเงื่อนไขจำเป็น ตามแนวทางที่กรมอนามัยหรือ ที่เกี่ยวข้องกำหนด  
๑๗ บริการป้องกันการติดเชื้อ เอชไอวี -บริการให้ความรู้ คำปรึกษา การแนะนำและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี
-บริการคำแนะนำ ชักชวน ส่งต่อ จากชุมชนหรือสถานบริการ/ร้านยา เพื่อเข้ารับบริการในระบบ
-บริการอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงยาง สารหล่อลื่น อุปกรณ์ฉีดยาปลอดเชื้อ
-บริการให้การปรึกษาและตรวจเลือด เพื่อหาการติดเชื้อเอชไอวี โดยสมัครใจ (VCT)
-การนัดหมายและติดตาม ให้เข้ารับบริการต่อเนื่องและเพื่อคงผลเลือดเป็นลบ
-บริการตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
-บริการส่งต่อเพื่อการรักษาโรคติดต่อ ทางเพศสัมพันธ์และการเข้าถึงบริการยาต้านไวรัส
กลุ่มประชากรที่มีความเสี่ยงสูง ต่อการติดเชื้อเอชไอวี เช่น
-กลุ่มชายมีเพศสัมพันธ์กับชาย และสาวประเภทสอง
-พนักงานบริการที่เป็นชาย หญิง และสาวประเภทสอง ทั้งที่ทำงานในและนอกสถานบริการ
-ผู้ใช้ยาเสพติดวิธีฉีด (IVDU)
-คู่ของผู้ติดเชื้อเอชไอวี และคู่ของกลุ่มประชากร ที่มีความเสี่ยงสูง
-ผู้ต้องขัง และเยาวชน ในสถานพินิจฯ